Công cụ văn bản tiếng Việt

Sửa lỗi font TCVN3/VNI, gõ Telex/VNI, bỏ dấu, tạo slug và đổi hoa thường.

Việc cần làm

Nhận diện: VNI (font VNI-Times) (dấu hiệu rõ ràng)

Văn bản mã cũ được đọc theo hình dạng khi các byte của nó hiển thị như ký tự phương Tây (Windows-1252), tức là đúng thứ bạn có khi dán từ tài liệu cũ.

Công cụ này làm gì

Trang này gom năm việc hay cần nhất với văn bản tiếng Việt:

  • Chuyển mã: giữa Unicode và các bảng mã cũ TCVN3 (ABC), VNI, cùng kiểu gõ ASCII VIQR. Chữ lỗi font như "Vieät Nam" hay "ViÖt Nam" trở lại thành "Việt Nam".
  • Telex / VNI: đổi chuỗi phím ("Tieengs Vieetj") thành chữ ("Tiếng Việt"), hoặc ngược lại.
  • Bỏ dấu: "Đường đời" thành "Duong doi", đ đổi thành d.
  • Slug: tên an toàn cho URL như "duong-doi-dau-phai-duong-thang", chọn dấu nối và độ dài tối đa.
  • Hoa thường: CHỮ HOA, chữ thường, Viết Hoa Mỗi Từ và Viết hoa đầu câu, giữ nguyên mọi dấu.

Mọi thứ chạy ngay trong trình duyệt, kết quả cập nhật theo từng phím gõ. Nút Dùng làm đầu vào giúp nối các bước, chẳng hạn giải mã một đoạn VNI rồi tạo slug từ nó.

Vì sao chữ tiếng Việt bị lỗi font

Trước khi Unicode phổ biến, máy tính ở Việt Nam dùng font 8 bit. TCVN3 (ABC, font .VnTime, .VnArial) dành một byte cho mỗi chữ thường; VNI (font VNI-Times) thường ghi một chữ gốc rồi thêm một byte cho dấu. Hiển thị bằng đúng font thì đọc được, sang font thông thường thì máy hiểu các byte đó là chữ Tây Âu: "Việt Nam" thành "Vieät Nam" (VNI) hay "ViÖt Nam" (TCVN3).

Bạn chỉ cần dán nguyên văn chữ lỗi, để Từ ở Tự nhận diện: công cụ đếm các ký tự đặc trưng của từng bảng mã để đoán. Kết quả ghi rõ là chắc chắn hay chỉ là phỏng đoán; với đoạn quá ngắn, hãy tự chọn bảng mã. Chiều ngược lại (Unicode sang TCVN3 hoặc VNI) dùng khi phải đưa dữ liệu vào hệ thống hay mẫu in cũ còn dùng các font này.

Hai điểm hay gây nhầm: TCVN3 chỉ có bảy chữ hoa không dấu (Ă Â Ê Ô Ơ Ư Đ), nên tiêu đề "VIỆT NAM" thực ra được gõ chữ thường rồi hiển thị bằng font hoa như .VnTimeH; hãy đánh dấu ô font chữ hoa để lấy lại chữ hoa. Ngoài ra chữ "ư" trong TCVN3 trùng với byte mà nhiều phần mềm coi là gạch nối mềm, nên có thể đã bị mất khi sao chép từ trước.

Gõ Telex và VNI

Telex: aa → â, aw → ă, ee → ê, oo → ô, ow → ơ, uw → ư, dd → đ; s, f, r, x, j là sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng; z xoá dấu. VNI dùng số: 6 là mũ, 7 là móc, 8 là trăng, 9 là đ, 1 đến 5 là các thanh. Thứ tự phím trong một từ không quan trọng: "tieengs" và "tieesng" đều ra "tiếng". Gõ phím dấu hai lần để giữ nguyên chữ đó ("ass" → "as").

Mục đặt dấu trên oa, oe, uy cho chọn kiểu mới (hòa, khỏe, thủy) hoặc kiểu cũ (hoà, khoẻ, thuỷ). Cả hai đều đúng, nhưng nên dùng thống nhất vì với ô tìm kiếm "hòa" và "hoà" là hai chuỗi khác nhau.

Bỏ dấu, slug và hoa thường

Bỏ dấu giữ nguyên dấu câu, chữ số và chữ nước ngoài, xử lý được cả văn bản dựng sẵn (NFC) lẫn tổ hợp (NFD, thường gặp ở tên tệp macOS và một số PDF). Nếu đầu vào là NFD, công cụ cho biết đã ghép bao nhiêu chữ, giải thích vì sao hai chuỗi trông giống hệt nhau lại không khớp. Slug chỉ giữ a–z, 0–9 và dấu nối, cắt ở ranh giới từ khi đặt độ dài tối đa. Muốn đếm từ hay xử lý ngôn ngữ khác, dùng bộ công cụ văn bản.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao chuyển văn bản TCVN3 hoặc VNI sang Unicode?

Mở thẻ Bảng mã, dán nguyên văn chữ lỗi (ví dụ “ViÖt Nam” hay “Vieät Nam”), để Từ ở Tự nhận diện và Sang ở Unicode rồi sao chép kết quả. Nếu công cụ báo chỉ là phỏng đoán, hãy tự chọn TCVN3 hoặc VNI và so sánh.

Vì sao chuyển từ TCVN3 xong bị mất hết chữ hoa?

TCVN3 không có mã cho chữ hoa có dấu; tiêu đề được gõ chữ thường và hiển thị bằng font hoa như .VnTimeH. Đánh dấu ô font chữ hoa để công cụ viết hoa lại kết quả.

Nên viết hòa hay hoà?

Cả hai đều được chấp nhận. Kiểu mới đặt dấu ở nguyên âm chính (hòa, thủy), kiểu cũ là hoà, thuỷ. Hãy chọn một kiểu và dùng thống nhất để tìm kiếm không bỏ sót.

Văn bản của tôi có bị gửi đi đâu không?

Không. Mọi phép chuyển chạy trong trình duyệt với bảng mã có sẵn trong trang, nên nội dung bạn dán không rời khỏi thiết bị.